Uburyo bwo gutunganya amazi mu nganda n'imikoreshereze yayo mu buvuzi
Inyuma
Bitewe n’iterambere ryihuse ry’inganda, akamaro ko gutunganya amazi mu nganda zitandukanye karagenda kagaragara. Gutunganya amazi mu nganda si ikintu cy’ingenzi gusa kugira ngo inzira igende neza, ahubwo ni n’igipimo cy’ingenzi cyo kubahiriza amabwiriza agenga ibidukikije n’ibisabwa mu iterambere rirambye.
Ubwoko bwo gutunganya amazi
| Ubwoko bwo gutunganya amazi | Intego nyamukuru | Ibintu by'ingenzi bivurwa | Inzira nyamukuru. |
| Gutunganya amazi mabi mbere yo kuyasukura | Uzuza ibisabwa mu mazi yo mu ngo cyangwa mu nganda | Amazi akomoka ku mazi karemano | Kuyungurura, gufungana kw'amazi, gufungana kw'amazi. |
| Gutunganya amazi hakoreshejwe uburyo bwo kuyatunganya | Uzuza ibisabwa byihariye mu buryo | Amazi yo mu nganda | Koroshya, gukuramo umunyu mu mubiri, gukuramo ogisijeni mu mubiri. |
| Gusukura amazi akonjesha mu buryo bunyuranyije n'amategeko | Kugenzura imikorere isanzwe y'ibikoresho | Amazi akonjesha azenguruka | Kuvura igipimo. |
| Gusukura amazi yanduye | Kurinda ibidukikije | Amazi yanduye yo mu nganda | Ubuvuzi bw'umubiri, imiti, n'ibinyabuzima. |
| Gutunganya amazi hakoreshejwe uburyo bwo kongera gukoreshwa | Gabanya ikoreshwa ry'amazi meza | Amazi yakoreshejwe | Bisa no gutunganya amazi yanduye. |
Imiti ikoreshwa cyane mu gutunganya amazi
| Icyiciro | Ibinyabutabire bikunze gukoreshwa | Imikorere |
| Umuti utuma ibintu bihindagurika mu mazi | PAC, PAM, PDADMAC, polyamines, aluminium sulfate, n'ibindi. | Kuraho ibintu bikomeye bimanitse n'ibintu by'umwimerere |
| Imiti yica udukoko | nka TCCA, SDIC, ozone, chlorine dioxide, Kalisiyumu Hypochlorite, nibindi | Yica udukoko two mu mazi (nk'udukoko twa bagiteri, virusi, ibihumyo na protozoa) |
| icyuma gipima pH | Aside Aminosulfonike, NaOH, lime, aside sulfuriki, nibindi. | Gereranya pH y'amazi |
| Ibikoresho byo gukuraho iyoni by'icyuma | EDTA, Ion exchange resin | Kuraho iyoni z'icyuma ziremereye (nk'icyuma, umuringa, icyuma cy'ubutare, kadamiyumu, mercure, nikeli, n'ibindi) n'izindi iyoni z'icyuma zangiza mu mazi |
| Igenzura ry'ibipimo | Organophosphates, aside karbokisilike ya organophosphorus | Kurinda ko ions za calcium na manyeziyumu zibaho. Binagira ingaruka nziza mu gukuraho ions z'icyuma. |
| Deoxidizer | Sodiyumu sulfite, hydrazine, n'ibindi. | Kuraho ogisijeni yashongeshejwe kugira ngo wirinde kwangirika kwa ogisijeni |
| Umukozi ushinzwe isuku | aside citrike, aside sulfurike, aside aminosulfonike | Kuraho igipimo n'imyanda |
| Oxidants | ozone, persulfate, hydrogène chloride, hydrogen peroxide, n'ibindi. | Gukuraho imiyoboro y'amazi, gukuraho imyanda no kunoza ubwiza bw'amazi, n'ibindi. |
| Ibikoresho byoroshya | nk'indimu na karubone ya sodiyumu. | Ikuraho iyoni zo gukomera (calcium, magnesium iyoni) kandi ikagabanya ibyago byo kurema igipimo |
| Abasebanya/Umuti wo kurwanya ifuro | Kuraho cyangwa gukuraho ifuro | |
| Gukuraho | Hypochlorite ya kalisiyumu | Kura NH₃-N mu mazi yanduye kugira ngo ihuze n'ibipimo ngenderwaho byo gusohora amazi |
Imiti yo gusukura amazi dushobora gutanga:
Gutunganya amazi mu nganda bivuga inzira yo gutunganya amazi yo mu nganda n'amazi yayo binyuze mu buryo bufatika, imiti, ibinyabuzima n'ubundi buryo. Gutunganya amazi mu nganda ni igice cy'ingenzi mu musaruro w'inganda, kandi akamaro kayo kagaragarira muri ibi bikurikira:
1.1 Kugenzura ubuziranenge bw'ibicuruzwa
Kura imyanda mu mazi nka iyoni z'ibyuma, ibintu bikomeye bihagaze, nibindi kugira ngo uhuze n'ibikenewe mu musaruro kandi urebe neza ko umusaruro ufite ireme.
Bibuza ingese: Ogisijeni yashongeshejwe, dioxyde de carbone, nibindi mu mazi bishobora gutera ingese ku bikoresho by'icyuma no kugabanya igihe cyo kubaho kw'ibikoresho.
Kurwanya udukoko: Bagiteri, algae n'utundi dukoko mu mazi bishobora kwanduza ibicuruzwa, bigatera ingaruka ku ireme ry'ibicuruzwa n'umutekano w'ubuzima.
1.2 Kunoza imikorere myiza y'umusaruro
Kugabanya igihe cyo kudakora: Gusukura amazi buri gihe bishobora gukumira kwangirika no kwangirika kw'ibikoresho, kugabanya inshuro zo kubungabunga no gusimbuza ibikoresho, bityo bikanoza imikorere myiza y'umusaruro.
Kunoza imiterere y'ibikorwa: Binyuze mu gutunganya amazi, ireme ry'amazi rihuye n'ibisabwa mu bikorwa rishobora kuboneka kugira ngo ibikorwa byo kuyatunganya bikomeze.
1.3 Kugabanya ikiguzi cy'umusaruro
Kuzigama ingufu: Binyuze mu gutunganya amazi, ikoreshwa ry'ingufu mu bikoresho rishobora kugabanuka kandi ikiguzi cyo gukora kikagabanuka.
Irinde kwangirika: Iyoni zo gukomera nka iyoni za kalisiyumu na manyeziyumu mu mazi zizakora ubugari, zifatanye n'ubuso bw'ibikoresho, bigabanye ubushobozi bwo gutwara ubushyuhe.
Kongera igihe cyo gukoresha ibikoresho: Kugabanya ingese n'ubugari bw'ibikoresho, kongera igihe cyo gukoresha ibikoresho, no kugabanya ikiguzi cyo kugabanuka kw'agaciro k'ibikoresho.
Kugabanya ikoreshwa ry'ibikoresho: Binyuze mu gutunganya amazi, imyanda ya biocides ishobora kugabanuka kandi ikiguzi cyo kuyikora kikagabanuka.
Gabanya ikoreshwa ry'ibikoresho fatizo: Binyuze mu gutunganya amazi, ibikoresho fatizo bisigaye mu mazi y'imyanda bishobora kugaruzwa bigasubizwa mu musaruro, bityo bigabanye imyanda y'ibikoresho fatizo kandi bigabanye ikiguzi cyo kubitunganya.
1.4 Kurinda ibidukikije
Kugabanya imyuka ihumanya: Nyuma y'uko amazi yanduye yo mu nganda atunganyijwe, ubwinshi bw'imyuka ihumanya bushobora kugabanuka kandi ibidukikije byo mu mazi bigashobora kurindwa.
Menya uburyo bwo kongera gukoresha amazi mu gutunganya amazi: Binyuze mu gutunganya amazi, amazi yo mu nganda ashobora kongera gukoreshwa kandi kwishingikiriza ku mazi meza bishobora kugabanuka.
1.5 Gukurikiza amabwiriza agenga ibidukikije
Kuzuza ibipimo ngenderwaho by’imyuka ihumanya: Amazi yanduye yo mu nganda agomba kuba yujuje ibipimo ngenderwaho by’igihugu n’ibyo mu karere, kandi gutunganya amazi ni uburyo bw’ingenzi bwo kugera kuri iyo ntego.
Muri make, gutunganya amazi mu nganda ntibifitanye isano gusa n'ubwiza bw'ibicuruzwa n'umusaruro uhagije, ahubwo binafitanye isano n'inyungu z'ubukungu no kurengera ibidukikije by'ibigo. Binyuze mu gutunganya amazi mu buryo bwa siyansi kandi bukwiye, ikoreshwa ryiza ry'amazi rirashobora kugerwaho kandi iterambere rirambye ry'inganda rigashobora gutezwa imbere.
Gutunganya amazi mu nganda bikubiyemo ibintu byinshi bitandukanye, birimo ingufu, imiti, imiti, ibyuma, inganda zikora ibiribwa n'ibinyobwa, n'ibindi. Uburyo bwo kuyatunganya busanzwe bukorwa hakurikijwe ibisabwa mu bwiza bw'amazi n'ibipimo ngenderwaho byo kuyasohora.
2.1 Imiti n'amahame yo kuvura ingaruka mbi (Gutegura amazi mabi mbere yo kuyavura)
Gutunganya amazi mbere yo kuyasukura mu nganda bikubiyemo ahanini kuyungurura amazi, kuyafunga, kuyavanga, kuyahindura mu mazi, kuyahindura mu mazi, kuyakuraho, kuyakuraho mu byuma no kuyayungurura burundu. Imiti ikoreshwa cyane ikubiyemo:
Ibikoresho bivangavanze n'ibifunga: nka PAC, PAM, PDADMAC, polyamines, aluminium sulfate, nibindi.
Ibikoresho byoroshye: nka lime na sodium carbonate.
Imiti yica udukoko: nka TCCA, SDIC, Kalisiyumu Hypochlorite, ozone, dioxyde chlorine, n'ibindi.
Ibipimo bya pH: nka aside aminosulfonike, sodiyumu hidroksidi, lime, aside sulfuriki, nibindi.
Imashini zikuraho iyoni z'icyumaEDTA, resini yo guhindura iyoni n'ibindi,
umuti ubuza ibipimo: organophosphates, aside karboxylic ya organophosphorus, n'ibindi.
Ibikoresho bitera umwuka ku mubiri: nka karubone ikora, alumina ikora, nibindi.
Guhuza no gukoresha iyi miti bishobora gufasha mu gutunganya amazi mu nganda gukuraho neza ibintu biva mu mazi, imyanda ihumanya ikirere, iyoni z'ibyuma n'udukoko duto mu mazi, kwemeza ko ubuziranenge bw'amazi buhuye n'ibyo akeneye mu musaruro, no kugabanya umutwaro wo kuyatunganya nyuma yaho.
2.2 Imiti n'amahame yo gutunganya amazi mu buryo bw'ikoranabuhanga
Gutunganya amazi mu gutunganya amazi mu nganda ahanini birimo kuyatunganya mbere yo kuyatunganya, kuyagabanya, kuyakuraho, kuyakuraho icyuma na manganese, kuyakuraho umunyu, kuyasukura no kuyakuraho. Buri ntambwe isaba imiti itandukanye kugira ngo amazi arusheho kuba meza kandi akore neza ibikoresho bitandukanye by’inganda. Imiti isanzwe irimo:
| Uduce duto two mu maraso n'uduce duto two mu maraso: | nka PAC, PAM, PDADMAC, polyamines, aluminiyumu sulfate, nibindi. |
| Ibikoresho byoroshya: | nk'indimu na karubone ya sodiyumu. |
| Imiti yica udukoko: | nka TCCA, SDIC, Kalisiyumu Hypochlorite, ozone, dioxyde chlorine, n'ibindi. |
| Ibipimo bya pH: | nka aside aminosulfonike, sodiyumu hidroksidi, lime, aside sulfuriki, n'ibindi. |
| Ibikoresho byo gukuraho iyoni mu byuma: | EDTA, resin yo guhinduza iyyoni |
| Inhibitor y'ibipimo: | organophosphates, aside karbokisilike ya organophosphorus, n'ibindi. |
| Ibikoresho bigabanya ubushyuhe: | nka activated carbon, alumina activated, nibindi. |
Iyi miti ishobora guhaza ibyifuzo bitandukanye by'amazi akoreshwa mu gutunganya amazi binyuze mu buryo butandukanye bwo kuyatunganya, kwemeza ko ubuziranenge bw'amazi bwujuje ibisabwa mu gutunganya, kugabanya ibyago byo kwangirika kw'ibikoresho, no kunoza imikorere myiza y'umusaruro.
2.3 Imiti n'amahame yo gutunganya amazi akonjesha
Gutunganya amazi akonjesha ni igice cy'ingenzi cyane mu gutunganya amazi mu nganda, cyane cyane mu nganda nyinshi (nk'inganda zikora imiti, inganda zitanga amashanyarazi, inganda z'ibyuma, n'ibindi), aho amazi akonjesha akoreshwa cyane mu bikoresho bikonjesha. Amazi akonjesha ashobora kwangirika, kwangirika, gukura kwa mikorobe n'ibindi bibazo bitewe n'ubwinshi bw'amazi n'amazi atembera kenshi. Kubwibyo, hagomba gukoreshwa uburyo bwiza bwo gutunganya amazi kugira ngo hagenzurwe ibi bibazo kandi hamenyekane ko imikorere yabyo ihamye.
Gutunganya amazi akonjesha bigamije gukumira kwangirika, ingese n'ubwandu bw'ibinyabuzima mu buryo bw'amazi no kwemeza ko gukonjesha bikora neza. Kugenzura ibipimo by'ingenzi mu mazi akonjesha (nk'ubukana bwa pH, ubukana, ubushyuhe, ogisijeni yashongeshejwe, mikorobe, nibindi) no gusesengura ibibazo by'ubuziranenge bw'amazi kugira ngo avurwe mu buryo bwihariye.
| Uduce duto two mu maraso n'uduce duto two mu maraso: | nka PAC, PAM, PDADMAC, polyamines, aluminiyumu sulfate, nibindi. |
| Ibikoresho byoroshya: | nk'indimu na karubone ya sodiyumu. |
| Imiti yica udukoko: | nka TCCA, SDIC, Kalisiyumu Hypochlorite, ozone, dioxyde chlorine, n'ibindi. |
| Ibipimo bya pH: | nka aside aminosulfonike, sodiyumu hidroksidi, lime, aside sulfuriki, n'ibindi. |
| Ibikoresho byo gukuraho iyoni mu byuma: | EDTA, resin yo guhinduza iyyoni |
| Inhibitor y'ibipimo: | organophosphates, aside karbokisilike ya organophosphorus, n'ibindi. |
| Ibikoresho bigabanya ubushyuhe: | nka activated carbon, alumina activated, nibindi. |
Iyi miti n'uburyo bwo kuyivura bifasha mu gukumira kwangirika, ingese, no kwanduza mikorobe, bishimangira ko sisitemu y'amazi akonje ikora neza igihe kirekire, bigabanya kwangirika kw'ibikoresho n'ikoreshwa ry'ingufu, kandi bikongera imikorere myiza y'iyi sisitemu.
2.4 Imiti n'amahame yo gutunganya amazi yanduye
Uburyo bwo gutunganya amazi yanduye mu nganda bushobora kugabanywamo ibyiciro byinshi hakurikijwe imiterere y’amazi yanduye n’intego zo kuyatunganya, ahanini harimo kuyatunganya mbere yo kuyatunganya, kuyakuraho aside, kuyakuraho ibintu bikomoka ku bimera n’ibintu bikomeye, kuyatunganya hagati n’ibigezweho, kuyakuraho no kuyasukura, kuyasukura no kuyasukura mu buryo busanzwe no kuyasukura mu mazi asubiwemo. Buri ihuriro risaba imiti itandukanye kugira ngo ikorane kugira ngo hamenyekane imikorere myiza n’uburyo bwo kuyasukura neza.
Gutunganya amazi yanduye mu nganda bigabanyijemo uburyo butatu bw'ingenzi: ubw'umubiri, ubw'ibinyabutabire n'ubw'ibinyabuzima, kugira ngo huzuzwe ibipimo by'ibyuka bihumanya ikirere no kugabanya ihumana ry'ibidukikije.
Uburyo bwo gukora imyitozo ngororamubiri:gushonga kw'amazi, kuyungurura, guhindagurika kw'amazi, n'ibindi.
Uburyo bwa shimi:kugabanya ubukana bw'ingufu, redox, imvura ivanze n'imiti.
Uburyo bwa biyoloji:uburyo bwo gukurura umwanda bukora, uburyo bwo gukurura umwuka mu ruhu (MBR), n'ibindi.
Imiti isanzwe irimo:
| Uduce duto two mu maraso n'uduce duto two mu maraso: | nka PAC, PAM, PDADMAC, polyamines, aluminiyumu sulfate, nibindi. |
| Ibikoresho byoroshya: | nk'indimu na karubone ya sodiyumu. |
| Imiti yica udukoko: | nka TCCA, SDIC, Kalisiyumu Hypochlorite, ozone, dioxyde chlorine, n'ibindi. |
| Ibipimo bya pH: | nka aside aminosulfonike, sodiyumu hidroksidi, lime, aside sulfuriki, n'ibindi. |
| Ibikoresho byo gukuraho iyoni mu byuma: | EDTA, resin yo guhinduza iyyoni |
| Inhibitor y'ibipimo: | organophosphates, aside karbokisilike ya organophosphorus, n'ibindi. |
| Ibikoresho bigabanya ubushyuhe: | nka activated carbon, alumina activated, nibindi. |
Binyuze mu gukoresha neza iyi miti, amazi yanduye yo mu nganda ashobora kuvurwa no gukurwa mu mazi hakurikijwe amabwiriza, ndetse akanakoreshwa, bigafasha kugabanya ihumana ry’ibidukikije n’ikoreshwa ry’umutungo w’amazi.
2.5 Imiti n'amahame yo gutunganya amazi asubirwamo
Gutunganya amazi hakoreshejwe uburyo bwo kuyakoresha mu gutunganya bivuze uburyo bwo gucunga umutungo kamere w'amazi bukoresha amazi yanduye yo mu nganda nyuma yo kuyatunganya. Kubera ko hari ibura ry'amazi rikomeje kwiyongera, inganda nyinshi zafashe ingamba zo gutunganya amazi yasubiwemo, zitarinda gusa umutungo kamere w'amazi, ahubwo zinagabanya ikiguzi cyo kuyatunganya no kuyasohora. Icy'ingenzi mu gutunganya amazi yasubiwemo ni ukuvanaho imyanda mu mazi yanduye kugira ngo ubwiza bw'amazi buhuze n'ibisabwa kugira ngo akoreshwe, ibyo bikaba bisaba ubuhanga n'ikoranabuhanga ryo kuyatunganya.
Uburyo bwo gutunganya amazi asubiwemo burimo ahanini intambwe z'ingenzi zikurikira:
Kuvura mbere y'igihe:gukuraho uduce duto tw'imyanda n'amavuta, ukoresheje PAC, PAM, n'ibindi.
ihinduka rya pH:hindura pH, imiti ikoreshwa cyane irimo sodium hydroxide, aside sulfurike, calcium hydroxide, nibindi.
Ubuvuzi bw'ibinyabuzima:gukuraho ibintu bikomoka ku bimera, gushyigikira kwangirika kwa mikorobe, gukoresha ammonium chloride, sodium dihydrogen phosphate, nibindi.
Ubuvuzi bw'imiti:gukuraho ogisijeni ku bintu bikomoka ku bimera n'ibyuma biremereye, ozone ikoreshwa cyane, persulfate, sodium sulfide, nibindi.
Gutandukanya uturemangingo:Koresha ikoranabuhanga rya reverse osmosis, nanofiltration, na ultrafiltration kugira ngo ukureho ibintu byashongeshejwe kandi urebe neza ko amazi ari meza.
Gukuraho udukoko:kuraho udukoko, gukoresha chlorine, ozone, calcium hypochlorite, nibindi.
Gukurikirana no guhindura:Menya neza ko amazi akoreshwa yujuje ibisabwa kandi ukoreshe ibikoresho bigenzura n'ibipimo kugira ngo bikosorwe.
Abahindura isura y'umuntu:Bigabanya cyangwa bikuraho ifuro binyuze mu kugabanya umuvuduko w'amazi no kwangiza ubudahangarwa bw'ifuro. (Imiterere y'ikoreshwa ry'ibikoresho bisukura: uburyo bwo kuvura indwara za biyoloji, kuvura amazi yanduye hakoreshejwe imiti, kuvura amazi yanduye hakoreshejwe imiti, kuvura amazi yanduye mu biribwa, kuvura amazi yanduye hakoreshejwe impapuro, nibindi)
Hypochlorite ya kalisiyumu:Bikuraho imyanda ihumanya nka azote ya ammonia
Gukoresha izi nzira n'imiti bituma ubwiza bw'amazi yanduye yasukuwe bwuzuza ibisabwa kugira ngo akoreshwe neza, bigatuma akoreshwa neza mu nganda.
Gutunganya amazi mu nganda ni igice cy'ingenzi mu musaruro ugezweho w'inganda. Uburyo akoreshwa n'imiti bigomba kunozwa hakurikijwe ibisabwa mu mikorere yihariye. Gukoresha imiti mu buryo bushyize mu gaciro ntibishobora kongera ingaruka zo kuyatunganya gusa, ahubwo binagabanya ikiguzi no kugabanya ingaruka ku bidukikije. Mu gihe kizaza, hamwe n'iterambere ry'ikoranabuhanga no kunoza ibisabwa mu kurengera ibidukikije, gutunganya amazi mu nganda bizatera imbere mu cyerekezo cy'ubwenge no kurengera ibidukikije.